Les 46 · Gevorderd
Bij de dierenartsعِنْدَ الطَّبِيبِ الْبَيْطَرِيِّ
Tik op een regel voor de vertaling.
١ — Beschrijvingعلاقة قديمة
العلاقة بين الإنسان والكلب أقدم من الزراعة نفسها، وهي في تقدير الباحثين بين خمسة عشر وثلاثين ألف سنة.De band tussen mens en hond is ouder dan de landbouw zelf; onderzoekers schatten haar op vijftien- tot dertigduizend jaar.
ولم يَبْدَأْ ذلك بأن أَخَذَ الإنسان جروًا، وإنما بأن اقْتَرَبَتْ ذئاب من مخيمات الصيادين تَبْحَثُ عن بقايا الطعام.Ze begon niet doordat een mens een pup meenam, maar doordat wolven in de buurt van jagerskampen kwamen om restjes eten.
والذئاب التي كانت أقل خوفًا من الإنسان أَكَلَتْ أكثر وعَاشَتْ أطول، فانْتَقَلَتْ صفة الهدوء إلى نسلها جيلًا بعد جيل.De wolven die minder bang waren voor mensen aten meer en leefden langer, waardoor die rustige eigenschap generatie na generatie op hun nakomelingen overging.
وهذه العملية سُمِّيَتْ «الاستئناس بالنفس»، ومعناها أن الحيوان اخْتَارَ القرب قبل أن يَخْتَارَهُ الإنسان.Dat proces heet "zelfdomesticatie", en het betekent dat het dier de nabijheid koos voordat de mens hem koos.
أما القط فقصته مختلفة وأحدث: ارْتَبَطَ بالمخازن حين ظَهَرَتِ الزراعة، لأن الحبوب جَذَبَتِ الفئران وجَذَبَتِ الفئران القطط.De kat heeft een ander en jonger verhaal: hij raakte verbonden aan de voorraadschuren toen de landbouw ontstond, omdat graan muizen aantrok en muizen katten.
ولهذا بَقِيَ القط أقرب إلى طبيعته الأولى: لا يَعْمَلُ بأمر، ولا يُرَبَّى ليَخْدِمَ، وإنما يَسْكُنُ معك.Daardoor is de kat dichter bij zijn oorspronkelijke aard gebleven: hij werkt niet op bevel, wordt niet gefokt om te dienen, hij woont bij je.
والفرق بينهما يَظْهَرُ في العيادة أوضح مما يَظْهَرُ في البيت: الكلب يَنْظُرُ إلى صاحبه ليَعْرِفَ هل الموقف آمن، والقط يَبْحَثُ عن مخرج.Het verschil tussen beide is in de praktijk duidelijker te zien dan thuis: een hond kijkt naar zijn baas om te weten of de situatie veilig is, en een kat zoekt een uitweg.
وهذه ليست مسألة ذكاء، وإنما هي استراتيجيتان مختلفتان للبقاء تَكَوَّنَتَا في بيئتين مختلفتين.Dat is geen kwestie van intelligentie maar van twee verschillende overlevingsstrategieën die in twee verschillende omgevingen zijn ontstaan.
ومن الأبحاث الطريفة أن الكلب يَفْهَمُ إشارة الإصبع فهمًا لا يُضَاهِيهِ فيه حتى الشمبانزي، وهذا تخصص نَشَأَ من العيش معنا.Aardig onderzoek laat zien dat een hond een wijzend gebaar begrijpt op een manier waarin zelfs een chimpansee hem niet evenaart, en dat is een specialisme dat uit het leven met ons is ontstaan.
ومنها أن القطط تَعْرِفُ أسماءها ولكنها لا تَسْتَجِيبُ دائمًا، وهذا مُثْبَت في دراسات ويُضْحِكُ كل من يَعِيشُ مع قطة.En dat katten hun naam kennen maar er niet altijd op reageren — dat is in studies aangetoond, en het doet iedereen lachen die met een kat leeft.
وقد تَغَيَّرَتِ العلاقة في جيلين تغيرًا هائلًا: كان الحيوان يَعْمَلُ في البيت، وصار اليوم فردًا في الأسرة عند كثيرين.De verhouding is in twee generaties enorm veranderd: het dier werkte in huis, en is bij velen vandaag een gezinslid.
ومع هذا التغير جَاءَتْ توقعات جديدة من الطب البيطري، وصَارَ يُطْلَبُ منه ما يُطْلَبُ من طب الإنسان تقريبًا.Met die verandering kwamen nieuwe verwachtingen van de diergeneeskunde, en men vraagt er nu vrijwel hetzelfde van als van de geneeskunde voor mensen.
٢ — Dialoogقرار صعب
الطبيبة: نَتَائِج التحليل وَصَلَتْ، وأُرِيدُ أن أَقُولَهَا لك بوضوح لا يَتْرُكُ لبسًا.De dierenarts: De uitslagen zijn binnen, en ik wil ze u zo duidelijk zeggen dat er geen misverstand over kan bestaan.
الرجل: تفضلي.De man: Zegt u het maar.
الطبيبة: الكلى في المرحلة الأخيرة، والعلاج الذي نَسْتَطِيعُهُ الآن يُخَفِّفُ ولا يُوقِفُ. ونَحْنُ نَتَكَلَّمُ عن أسابيع لا سنوات.De dierenarts: De nieren zijn in het laatste stadium, en de behandeling die we nu nog hebben verlicht en stopt niets. We praten over weken en niet over jaren.
الرجل: وهل هي تَتَأَلَّمُ الآن؟De man: Heeft ze op dit moment pijn?
الطبيبة: ليس ألمًا حادًّا، ولكنها تَشْعُرُ بغثيان دائم وتَعَب، وهذا يَظْهَرُ في أنها تَوَقَّفَتْ عن التنظيف وعن الصعود.De dierenarts: Geen scherpe pijn, maar ze voelt voortdurend misselijkheid en vermoeidheid, en dat zie je eraan dat ze zich niet meer wast en niet meer omhoog springt.
الرجل: كنتُ أَظُنُّ أن ذلك من العمر.De man: Ik dacht dat dat de ouderdom was.
الطبيبة: كثير من الناس يَظُنُّ ذلك، وهذه من الأمور التي يَجِبُ أن تُقَالَ صراحة.De dierenarts: Veel mensen denken dat, en dit hoort tot de dingen die ronduit gezegd moeten worden.
الرجل: ما الذي تَنْصَحِينَ به؟De man: Wat raadt u aan?
الطبيبة: لن أُقَرِّرَ عنك، ولكني أَسْتَطِيعُ أن أُعْطِيَكَ ثلاثة أسئلة نَسْتَعْمِلُهَا: هل ما زَالَتْ تَأْكُلُ بشهية؟ وهل ما زَالَتْ تَفْعَلُ شيئًا تُحِبُّهُ؟ وهل الأيام الجيدة أكثر من السيئة؟De dierenarts: Ik beslis niet voor u, maar ik kan u drie vragen geven die wij gebruiken: eet ze nog met smaak? Doet ze nog iets waar ze van houdt? En zijn de goede dagen in de meerderheid?
الرجل: الأول لا، والثاني نادرًا، والثالث لم يَعُدْ.De man: Het eerste niet, het tweede zelden, en het derde niet meer.
الطبيبة: إذًا أنت تَعْرِفُ الجواب، وأنا هنا لأُسَاعِدَكَ لا لأُقْنِعَكَ.De dierenarts: Dan kent u het antwoord, en ik ben hier om u te helpen en niet om u te overtuigen.
الرجل: هل يُمْكِنُ أن يَكُونَ في البيت؟De man: Kan het thuis?
الطبيبة: نعم، نَأْتِي إليك، وتَكُونُ على سريرها وأنت بجانبها. وأكثر الناس يَنْدَمُونَ على التأخير ولا يَنْدَمُونَ على هذا.De dierenarts: Ja, wij komen naar u toe, en ze ligt op haar eigen mandje met u ernaast. En de meeste mensen hebben spijt dat ze te lang wachtten en niet hiervan.
٣ — Verhaalثمانية عشر عامًا
كانت عندنا قطة عَاشَتْ ثمانية عشر عامًا، دَخَلَتِ البيت وأنا في التاسعة وخَرَجَتْ منه وأنا في السابعة والعشرين.We hadden een kat die achttien jaar leefde; ze kwam in huis toen ik negen was en ging eruit toen ik zevenentwintig was.
في السنوات الأخيرة صَارَتْ نحيفة جدًّا، وكانت تَنَامُ على المِدْفَأَة ولا تَنْزِلُ إلا للأكل.In de laatste jaren werd ze heel mager, en ze sliep op de verwarming en kwam er alleen af om te eten.
كنتُ أَسْكُنُ في مدينة أخرى، وكنتُ أَرَاهَا كل ستة أسابيع، وفي كل زيارة كان الفرق أوضح مما يُرَى يوميًّا.Ik woonde in een andere stad en zag haar elke zes weken, en bij elk bezoek was het verschil duidelijker dan wat je dagelijks ziet.
أمي كانت تَقُولُ إنها بخير، وكانت صادقة، لأن من يَرَى كل يوم لا يَرَى التغير البطيء.Mijn moeder zei dat het goed met haar ging, en ze was eerlijk, want wie iets elke dag ziet, ziet trage verandering niet.
في زيارة في نوفمبر جَلَسْتُ معها ساعة، ثم قُلْتُ لأمي إنني أَظُنُّ أن الوقت قَرُبَ، فصَمَتَتْ طويلًا ثم قالت: أَعْرِفُ.Bij een bezoek in november zat ik een uur bij haar, en zei toen tegen mijn moeder dat ik dacht dat het bijna zover was; ze zweeg lang en zei toen: dat weet ik.
وقالت إنها كانت تَنْتَظِرُ أن يَقُولَهَا أحد غيرها، لأنها لا تُرِيدُ أن تَكُونَ هي التي قَرَّرَتْ.En ze zei dat ze had gewacht tot iemand anders het zou zeggen, omdat ze niet degene wilde zijn die besliste.
ذَهَبْنَا إلى العيادة معًا، وطَلَبْنَا أن يَكُونَ في البيت، فجَاءَتِ الطبيبة يوم الخميس في الثالثة.We gingen samen naar de praktijk en vroegen of het thuis kon, en de dierenarts kwam donderdag om drie uur.
كانت أمي تُمْسِكُهَا، وكنتُ أنا أُمْسِكُ يد أمي، ولم يَتَكَلَّمْ أحد بعد الدقيقة الأولى.Mijn moeder hield haar vast en ik hield de hand van mijn moeder vast, en na de eerste minuut zei niemand meer iets.
دَفَنَّاهَا في آخر الحديقة تحت شجرة، وزَرَعَتْ أمي فوقها شيئًا في الربيع.We hebben haar achter in de tuin onder een boom begraven, en mijn moeder plantte er in het voorjaar iets boven.
في الأسابيع الأولى كانت أمي تَضَعُ صحن الماء مكانه بلا انتباه، ثم تَتَوَقَّفُ وتَنْظُرُ إليه.De eerste weken zette mijn moeder de waterbak nog op zijn plek zonder erbij na te denken, en stopte dan en keek ernaar.
وبعد ستة أشهر قالت إنها لن تَأْخُذَ قطة أخرى، وبعد سنتين أَخَذَتْ قطة من ملجأ عمرها إحدى عشرة سنة.Na een half jaar zei ze dat ze geen andere kat zou nemen, en twee jaar later nam ze een kat van elf uit het asiel.
وقالت إن الصغيرة ستَعِيشُ بعدها، وإن هذه ستَكُونُ معها بالضبط بالقدر الذي تَسْتَطِيعُهُ، وهذا أحكم كلام سَمِعْتُهُ في هذا الباب.Ze zei dat een jong dier haar zou overleven, en dat deze precies zo lang bij haar zou zijn als zij aankan — en dat is het wijste wat ik hierover heb gehoord.
٤ — Ik-tekstما تَعَلَّمْتُهُ من كلب لم يَكُنْ سهلًا
أَخَذْتُ كلبًا من ملجأ عمره خمس سنوات، وكان في ملفه سطر واحد: أُعِيدَ مرتين.Ik nam een hond van vijf uit het asiel, en in zijn dossier stond één regel: twee keer teruggebracht.
في الأسبوع الأول لم يَقْتَرِبْ مني، وكان يَنَامُ خلف الأريكة ويَخْرُجُ ليلًا ليَأْكُلَ.De eerste week kwam hij niet bij me in de buurt; hij sliep achter de bank en kwam 's nachts eten.
قَرَأْتُ كثيرًا، وكان أكثر ما قَرَأْتُهُ يَقُولُ شيئًا واحدًا بصيغ مختلفة: لا تَذْهَبْ إليه، اجْلِسْ وانْتَظِرْ.Ik las veel, en het meeste wat ik las zei op verschillende manieren hetzelfde: ga niet naar hem toe, ga zitten en wacht.
جَلَسْتُ على الأرض كل مساء نصف ساعة أَقْرَأُ بصوت مسموع ولا أَنْظُرُ إليه، ثلاثة أسابيع.Ik ging drie weken lang elke avond een half uur op de grond zitten hardop lezen zonder naar hem te kijken.
في اليوم الثالث والعشرين جَاءَ ووَضَعَ رأسه على ركبتي، ولم أَتَحَرَّكْ، وكانت تلك أصعب عشر دقائق في تلك السنة.Op de drieëntwintigste dag kwam hij en legde zijn kop op mijn knie, en ik bewoog niet, en dat waren de moeilijkste tien minuten van dat jaar.
تَعَلَّمْتُ منه أن الثقة ليست شيئًا يُعْطَى وإنما شيء يُسْمَحُ به، وأن استعجالها يُؤَخِّرُهَا.Ik leerde van hem dat vertrouwen niet iets is wat gegeven wordt maar iets wat wordt toegestaan, en dat het forceren ervan het vertraagt.
وتَعَلَّمْتُ أن العقاب لا يُعَلِّمُهُ شيئًا سوى أن يَخَافَ في الوقت الخطأ، وأن ما يَنْفَعُ هو تغيير ما حوله لا تغيير طبعه.En ik leerde dat straf hem niets leert behalve bang zijn op het verkeerde moment, en dat wat wél werkt het veranderen van zijn omgeving is en niet van zijn aard.
فحين كان يَنْبَحُ على الباب لم يَنْفَعْ صوتي، ونَفَعَ أن أَضَعَ حاجزًا يَمْنَعُهُ من رؤية الممر.Toen hij tegen de deur blafte hielp mijn stem niet, en hielp het wel om een scherm te plaatsen dat hem de gang niet liet zien.
وتَعَلَّمْتُ أن أَقْرَأَ إشاراته الصغيرة: لعق الأنف، وإدارة الرأس، والتثاؤب، وكلها تَقُولُ إنه غير مرتاح قبل أن يَصِلَ إلى الهدير.En ik leerde zijn kleine signalen lezen: over zijn neus likken, het hoofd wegdraaien, gapen — allemaal manieren om te zeggen dat hij zich niet prettig voelt, lang voordat hij gromt.
ومن عَرَفَ هذه الإشارات لا يَصِلُ إلى الموقف الذي يَنْدَمُ عليه، وهذا كل الأمر تقريبًا.Wie die signalen kent komt niet in de situatie waar hij spijt van krijgt, en daar komt het bijna helemaal op neer.
وأَنْفَعُ ما فَعَلْتُهُ أنني أَخَذْتُ مدربًا ست جلسات، وكان يُدَرِّبُنِي أنا أكثر مما يُدَرِّبُهُ هو.Het nuttigste wat ik deed was zes sessies met een trainer nemen, en die trainde vooral mij en niet hem.
وبعد أربع سنوات صار كلبًا عاديًّا يَمْشِي في الشارع ويَنَامُ في الوسط، ولا أَحَدَ يَرَى فيه السطر الذي كان في ملفه.Na vier jaar is hij een gewone hond die op straat loopt en midden in de kamer slaapt, en niemand ziet in hem de regel die in zijn dossier stond.
٥ — Weetjesقوانين وأرقام
في هولندا هناك قائمة رسمية بالحيوانات التي يَجُوزُ اقتناؤها في البيت، وهي مبنية على معيار: هل يُمْكِنُ توفير احتياجاته فعلًا؟In Nederland bestaat een officiële lijst van dieren die je in huis mag houden, gebaseerd op één maatstaf: kunnen de behoeften ervan werkelijk vervuld worden?
والفكرة أن حق الاقتناء ليس مطلقًا، وأن الحيوان الذي لا تُلَبَّى حاجاته يُعَدُّ في وضع سيئ مهما كانت نية صاحبه.Het idee is dat het recht om een dier te houden niet onbeperkt is, en dat een dier waarvan de behoeften niet vervuld worden slecht af is, hoe goed de bedoelingen van de eigenaar ook zijn.
ومن القواعد المعروفة أن ترك الحيوان في سيارة في الشمس يُعَدُّ مخالفة، وأن للمارة في حالات معينة أن يَتَدَخَّلُوا.Een bekende regel is dat een dier in de zon in een auto achterlaten een overtreding is, en dat voorbijgangers in bepaalde gevallen mogen ingrijpen.
وهناك قاعدة تَخُصُّ الكلاب في السيارة: يَجِبُ تثبيتها، لأن كلبًا وزنه عشرون كيلو يَصِيرُ في حادث بسرعة خمسين قوة تُقَدَّرُ بمئات الكيلوغرامات.Er is ook een regel over honden in de auto: die moeten vastgezet worden, want een hond van twintig kilo wordt bij een botsing bij vijftig kilometer per uur een kracht die op honderden kilo's wordt geschat.
وفي الأعياد التي فيها ألعاب نارية تَرْتَفِعُ أرقام الحيوانات الضائعة ارتفاعًا حادًّا، وأكثر الهرب يَحْدُثُ من الحديقة لا من البيت.Bij feesten met vuurwerk schiet het aantal vermiste dieren omhoog, en de meeste ontsnappingen gebeuren vanuit de tuin en niet vanuit het huis.
ومن النصائح المتكررة أن يُغْلَقَ الباب ويُشَغَّلَ صوت هادئ ويُتْرَكَ للحيوان مكان ضيق يَخْتَبِئُ فيه، لأن الاختباء سلوك طبيعي لا يَجِبُ منعه.Een veelgegeven advies is de deur dicht te doen, rustig geluid aan te zetten en het dier een kleine plek te laten om zich te verstoppen, want verstoppen is natuurlijk gedrag dat je niet moet verhinderen.
أما التكاليف فالدراسات تُقَدِّرُ أن تكلفة كلب متوسط الحجم على مدى حياته تُقَاسُ بآلاف اليوروهات، وأن أكثرها في السنوات الأخيرة.Wat kosten betreft: onderzoek schat dat een middelgrote hond over zijn hele leven duizenden euro's kost, en dat het meeste daarvan in de laatste jaren valt.
والتأمين البيطري انْتَشَرَ في السنوات الأخيرة انتشارًا كبيرًا، وله شروط تَخْتَلِفُ اختلافًا واسعًا، وأهمها استثناء الأمراض الموجودة قبل التعاقد.Dierenverzekeringen zijn de laatste jaren sterk opgekomen, en hun voorwaarden lopen ver uiteen; de belangrijkste is de uitsluiting van aandoeningen die vóór het afsluiten al bestonden.
ومن الأرقام التي تُذْكَرُ أن نسبة كبيرة من الكلاب في الملاجئ تُعَادُ بسبب سلوك يُمْكِنُ تعديله، لا بسبب مرض.Een genoemd cijfer is dat een groot deel van de honden in asielen wordt teruggebracht om gedrag dat bij te sturen is en niet om ziekte.
وهذا يَعْنِي أن بضع جلسات تدريب قد تُقَرِّرُ مصير حيوان كامل، وهي أرخص من كثير مما يُنْفَقُ عليه.Dat betekent dat een paar trainingssessies over het lot van een heel dier kunnen beslissen, en ze zijn goedkoper dan veel van wat er verder aan uitgegeven wordt.
وأخيرًا فإن أول نصيحة يُعْطِيهَا كل من يَعْمَلُ في هذا المجال ليست عن الطعام ولا عن اللعب، وإنما: اخْتَرِ الحيوان الذي يُنَاسِبُ حياتك لا الذي يُعْجِبُكَ شكله.En het eerste advies dat iedereen in dit vak geeft gaat niet over voer en niet over spelen, maar: kies het dier dat bij jouw leven past en niet het dier waarvan je het uiterlijk mooi vindt.
Woordenlijst — Gevorderd (76)
| زِرَاعَة | de landbouw |
| تَقْدِير | de schatting |
| جَرْو | de pup |
| ذِئَاب | de wolven |
| مُخَيَّمَات | de kampen |
| صَيَّادُونَ | de jagers |
| بَقَايَا | de restjes |
| صِفَة | de eigenschap |
| نَسْل | de nakomelingen |
| اسْتِئْنَاس | de domesticatie |
| مَخَازِن | de voorraadschuren |
| حُبُوب | het graan |
| فِئْرَان | de muizen |
| يُرَبَّى | het wordt gefokt |
| مَخْرَج | de uitweg |
| اسْتِرَاتِيجِيَّة | de strategie |
| بَقَاء | het overleven |
| بِيئَة | de omgeving |
| إِشَارَة الْإِصْبَع | het wijzende gebaar |
| لَا يُضَاهِيهِ | hij evenaart hem niet |
| تَخَصُّص | het specialisme |
| تَسْتَجِيبُ | zij reageert |
| مُثْبَت | aangetoond |
| فَرْد فِي الْأُسْرَة | een gezinslid |
| تَوَقُّعَات | de verwachtingen |
| لَبْس | het misverstand |
| مَرْحَلَة أَخِيرَة | het laatste stadium |
| تَتَأَلَّمُ | zij heeft pijn |
| غَثَيَان | de misselijkheid |
| صُعُود | het omhoog springen |
| صَرَاحَةً | ronduit |
| بِشَهِيَّة | met smaak |
| لِأُقْنِعَكَ | om u te overtuigen |
| يَنْدَمُونَ | zij hebben spijt |
| نَحِيفَة | mager |
| مِدْفَأَة | de verwarming |
| صَادِقَة | eerlijk |
| تَغَيُّر بَطِيء | trage verandering |
| قَرُبَ | het is bijna zover |
| تُمْسِكُهَا | zij houdt haar vast |
| دَفَنَّاهَا | wij begroeven haar |
| زَرَعَتْ | zij plantte |
| بِلَا انْتِبَاه | zonder erbij na te denken |
| أَحْكَم | het wijste |
| أُعِيدَ مَرَّتَيْنِ | twee keer teruggebracht |
| أَرِيكَة | de bank |
| بِصِيَغ مُخْتَلِفَة | op verschillende manieren |
| رُكْبَة | de knie |
| يُسْمَحُ بِهِ | het wordt toegestaan |
| اسْتِعْجَال | het forceren, het haasten |
| عِقَاب | de straf |
| طَبْع | de aard |
| يَنْبَحُ | hij blaft |
| حَاجِز | het scherm |
| لَعْق الْأَنْف | over de neus likken |
| إِدَارَة الرَّأْس | het hoofd wegdraaien |
| تَثَاؤُب | het gapen |
| هَدِير | het grommen |
| مُدَرِّب | de trainer |
| قَائِمَة رَسْمِيَّة | de officiële lijst |
| اقْتِنَاء | het houden van een dier |
| لَا تُلَبَّى | zij worden niet vervuld |
| مُخَالَفَة | de overtreding |
| مَارَّة | de voorbijgangers |
| يَتَدَخَّلُوا | dat zij ingrijpen |
| تَثْبِيت | het vastzetten |
| أَلْعَاب نَارِيَّة | het vuurwerk |
| ارْتِفَاع حَادّ | een scherpe stijging |
| هَرَب | de ontsnapping |
| اخْتِبَاء | het verstoppen |
| اسْتِثْنَاء | de uitsluiting |
| تَعَاقُد | het afsluiten |
| مَلَاجِئ | de asielen |
| تَعْدِيل | het bijsturen |
| مَصِير | het lot |
| يُنَاسِبُ حَيَاتَكَ | het past bij jouw leven |
Deze les op een ander niveau
Zelfde onderwerp, zelfde woorden, andere zwaarte. Je hoeft je niet opnieuw aan te melden en je abonnement verandert niet.
Er zit software onder die elke maand geld kost. Vind je het waardevol?