Arabisch via MailGratis aanmelden

Les 34 · Gevorderd

Het weerالطَّقْسُ وَالْمَطَرُ

Lange zinnen, meer nuance, tashkīl alleen waar het nodig is.

Oefen deze les

Tik op een regel voor de vertaling.

١ — Beschrijvingالحديث عن الطقس

الحديث عن الطقس يُوصَفُ في كل مكان بأنه حديث فارغ، ومع ذلك يُمَارِسُهُ كل الناس في كل اللغات.Praten over het weer wordt overal als loos gepraat beschouwd, en toch doet iedereen het, in alle talen.

وهذا وحده يَدُلُّ على أن له وظيفة غير نقل المعلومة، لأن المعلومة في هاتف كل واحد منهم.Dat alleen al wijst erop dat het een andere functie heeft dan informatie overbrengen, want die informatie zit in ieders telefoon.

وظيفته أن يَفْتَحَ بابًا بلا خطر: هو الموضوع الوحيد الذي لا يَكْشِفُ رأيك في شيء ولا يَضَعُكَ في صف.De functie is: een deur openen zonder risico. Het is het enige onderwerp dat niets over je mening verraadt en je in geen kamp plaatst.

تَقُولُ للغريب في المصعد إن الجو بارد اليوم، فتَقُولُ له في الحقيقة: أنا أَرَاكَ وأَقْبَلُ وجودك هنا.Je zegt tegen een onbekende in de lift dat het koud is vandaag, en zegt daarmee eigenlijk: ik zie je en ik aanvaard dat je hier bent.

ولو قُلْتَ له شيئًا عن السياسة لَاحْتَاجَ إلى أن يَخْتَارَ موقفًا، وهذا عبء لا يُطْلَبُ من غريب في عشر ثوان.Zou je iets over politiek zeggen, dan moet hij een standpunt kiezen, en dat is een last die je een vreemde in tien seconden niet oplegt.

ولهذا يَكْثُرُ هذا الحديث في البلاد التي طقسها متغير، ويَقِلُّ حيث يَكُونُ الجو واحدًا شهورًا.Daarom komt dit gepraat veel voor in landen met wisselvallig weer, en weinig waar het weer maandenlang hetzelfde is.

فمن يَعِيشُ في مكان شمسه ثابتة لا يَجِدُ في الشمس خبرًا، ومن يَعِيشُ تحت سماء متقلبة يَجِدُ فيها كل يوم جديدًا.Wie woont waar de zon vaststaat, vindt in de zon geen nieuws; wie onder een grillige lucht leeft, vindt daarin elke dag iets nieuws.

وقد لَاحَظَ الباحثون أن الإنجليز والهولنديين من أكثر الشعوب كلامًا في الطقس، وأن هذا يَتَنَاسَبُ مع تقلب مناخهم لا مع طبعهم.Onderzoekers merkten op dat Engelsen en Nederlanders tot de volken behoren die het meest over het weer praten, en dat dit samenhangt met hun wisselvallige klimaat, niet met hun karakter.

وفي العربية تراث واسع في وصف المطر، وفيه أسماء كثيرة لأنواعه حسب شدته وزمنه وأثره في الأرض.Het Arabisch kent een rijke traditie in het beschrijven van regen, met veel namen voor soorten regen naar hevigheid, tijdstip en uitwerking op de grond.

وهذا طبيعي في لغة نَشَأَتْ حيث يَكُونُ المطر حدثًا نادرًا يُغَيِّرُ حياة قبيلة كاملة.Dat is logisch in een taal die ontstond waar regen een zeldzame gebeurtenis was die het leven van een hele stam veranderde.

والفرق بين اللغتين في هذا الباب فرق في ما يَسْتَحِقُّ اسمًا، لا في قدرة اللغة نفسها.Het verschil tussen beide talen op dit punt is een verschil in wat een eigen naam verdient, niet in wat de taal zelf kan.

فكل لغة تُفَصِّلُ حيث تَحْتَاجُ، وتَكْتَفِي بكلمة واحدة حيث لا يَتَرَتَّبُ على التفصيل شيء.Elke taal maakt onderscheid waar ze dat nodig heeft, en volstaat met één woord waar aan het onderscheid niets vastzit.

٢ — Dialoogمزارع وخبيرة أرصاد

المزارع: أنتم تَقُولُونَ ستين في المئة مطر يوم الخميس، وأنا يَجِبُ أن أُقَرِّرَ اليوم إن كنتُ سأَحْصِدُ أو لا.De boer: Jullie zeggen zestig procent kans op regen donderdag, en ik moet vandaag beslissen of ik ga oogsten.

الخبيرة: أَفْهَمُ، والرقم في حد ذاته لا يَكْفِيكَ، لأنك لا تَسْأَلُ عن احتمال بل عن قرار.De weerkundige: Dat begrijp ik, en het getal op zich helpt u niet, want u vraagt niet naar een kans maar naar een besluit.

المزارع: بالضبط. ماذا تَفْعَلِينَ لو كنتِ مكاني؟De boer: Precies. Wat zou u doen in mijn plaats?

الخبيرة: لا أَسْتَطِيعُ أن أَقُولَ لك ذلك، ولكني أَسْتَطِيعُ أن أُعْطِيَكَ ما لا يَظْهَرُ في النسبة.De weerkundige: Dat kan ik u niet zeggen, maar ik kan u wel geven wat niet in het percentage zichtbaar is.

المزارع: وما هو؟De boer: En dat is?

الخبيرة: النماذج مُتَّفِقَة على وصول الجبهة، وإنما تَخْتَلِفُ في الساعة: بعضها يَقُولُ الظهر وبعضها يَقُولُ المساء.De weerkundige: De modellen zijn het eens dat het front binnenkomt; ze verschillen over het uur — sommige zeggen de middag, andere de avond.

المزارع: أي أن المطر شبه مؤكد، والسؤال متى.De boer: Dus regen is vrijwel zeker, en de vraag is wanneer.

الخبيرة: نعم، وهذا في حالتك أهم من النسبة، لأنك تَحْتَاجُ ست ساعات جافة لا يومًا كاملًا.De weerkundige: Ja, en in uw geval is dat belangrijker dan het percentage, want u heeft zes droge uren nodig, geen hele dag.

المزارع: إذًا أَبْدَأُ عند الفجر وأَنْتَهِي قبل الظهر.De boer: Dan begin ik bij zonsopgang en ben ik voor de middag klaar.

الخبيرة: هذا ما كنتُ سأَفْعَلُهُ. واحْرِصْ أن تَنْظُرَ إلى الرادار في الخامسة صباحًا، لأن الجبهة قد تَتَقَدَّمُ ساعتين.De weerkundige: Dat zou ik ook doen. En kijk om vijf uur 's ochtends naar de radar, want het front kan twee uur eerder zijn.

المزارع: ولماذا لا تَقُولُونَ هذا في النشرة؟De boer: En waarom zeggen jullie dit niet in het weerbericht?

الخبيرة: لأن النشرة تُخَاطِبُ ملايين ولا تَعْرِفُ ماذا يَحْتَاجُ كل واحد، وأنت تَحْتَاجُ إلى شيء لا يُقَالُ في خمس عشرة ثانية.De weerkundige: Omdat het weerbericht zich tot miljoenen richt en niet weet wat ieder nodig heeft — en u heeft iets nodig wat je niet in vijftien seconden zegt.

٣ — Verhaalليلة الفيضان

في ليلة الحادي والثلاثين من يناير سنة ثلاث وخمسين اجْتَمَعَ شيئان: عاصفة شمالية غربية شديدة، ومَدّ عالٍ.In de nacht van 31 januari 1953 kwamen twee dingen samen: een zware noordwesterstorm en springtij.

لم يَكُنْ أحدهما وحده كافيًا، ولكن اجتماعهما رَفَعَ الماء فوق ما كانت السدود القديمة تَحْتَمِلُهُ.Elk van beide alleen was niet genoeg geweest, maar samen duwden ze het water hoger dan de oude dijken konden dragen.

كانت الإذاعة تَتَوَقَّفُ ليلًا في ذلك الزمان، ولم تَكُنْ هناك وسيلة لإنذار الناس في الساعات الأخيرة.De radio ging in die tijd 's nachts uit de lucht, en er was geen manier om mensen in de laatste uren te waarschuwen.

وفي القرى الصغيرة لم يَعْرِفِ الناس بما يَحْدُثُ إلا حين دَخَلَ الماء البيوت، وكان أكثرهم نائمًا.In de kleine dorpen merkten de mensen pas wat er gebeurde toen het water de huizen binnenkwam, en de meesten sliepen.

غَرِقَتْ مساحات واسعة في زيلاند وجنوب هولندا، ومَاتَ أكثر من ألف وثمانمئة إنسان في ليلة واحدة.Grote gebieden in Zeeland en Zuid-Holland liepen onder, en in één nacht kwamen meer dan achttienhonderd mensen om.

وصَعِدَ كثيرون إلى السطوح وبَقُوا هناك في البرد حتى الصباح، ومنهم من بَقِيَ يومين.Velen klommen op de daken en bleven daar in de kou tot de ochtend, en sommigen twee dagen.

جَاءَتِ المساعدة من كل مكان، ومن أشهر ما يُذْكَرُ أن قائد سفينة أَغْرَقَ سفينته عمدًا في ثغرة في السد ليَسُدَّهَا.Hulp kwam van overal, en een van de bekendste verhalen is dat een schipper zijn schip opzettelijk in een dijkgat liet zinken om dat te dichten.

بعد تلك الليلة قَرَّرَتِ الدولة ألا يَتَكَرَّرَ ذلك، وبَدَأَ مشروع الدلتا الذي اسْتَمَرَّ عشرات السنين.Na die nacht besloot het land dat dit niet nog eens mocht gebeuren, en begon het Deltaplan, dat tientallen jaren duurde.

وهو من أضخم أعمال الهندسة المائية في العالم، وقد غَيَّرَ خريطة الجنوب وأَغْلَقَ مصبات كاملة.Het is een van de grootste waterbouwkundige werken ter wereld; het veranderde de kaart van het zuiden en sloot hele zeearmen af.

والمعيار الذي اخْتَارُوهُ لم يَكُنْ «أعلى سد ممكن»، بل احتمال محسوب: أن يَصْمُدَ أمام فيضان يَقَعُ مرة كل عشرة آلاف سنة.De norm die men koos was niet "de hoogste dijk die mogelijk is", maar een berekende kans: bestand zijn tegen een vloed die eens in de tienduizend jaar voorkomt.

وهذا المعيار نفسه صار يُرَاجَعُ اليوم، لأن مستوى البحر يَرْتَفِعُ والحساب الذي وُضِعَ في الخمسينيات لم يَعُدْ هو نفسه.Die norm wordt vandaag opnieuw bekeken, omdat de zeespiegel stijgt en de berekening uit de jaren vijftig niet meer dezelfde is.

والدرس الذي بَقِيَ ليس في الهندسة وحدها، بل في أن الكارثة تَحْتَاجُ إلى سببين يَلْتَقِيَانِ، وأن الاستعداد يَكُونُ لِلِالتقاء لا لكل سبب وحده.En de les die bleef gaat niet alleen over techniek, maar hierover: een ramp heeft twee oorzaken nodig die samenvallen, en je bereidt je voor op dat samenvallen en niet op elke oorzaak apart.

٤ — Ik-tekstما تَعَلَّمْتُهُ من مراقبة السماء

مُنْذُ سبع سنوات أَكْتُبُ في دفتر صغير ما أَرَاهُ في السماء كل صباح: اتجاه الريح، ولون الغيم، وهل فيه مطر.Al zeven jaar schrijf ik elke ochtend in een klein schrift op wat ik aan de lucht zie: de windrichting, de kleur van de wolken, en of er regen in zit.

بَدَأْتُ ذلك من فضول، ثم صار عادة، ثم صار الشيء الذي يَجْعَلُنِي أَنْظُرُ فعلًا بدل أن أَمُرَّ.Ik begon uit nieuwsgierigheid, het werd een gewoonte, en daarna werd het het ding dat me werkelijk laat kijken in plaats van voorbijlopen.

أول ما تَعَلَّمْتُهُ أن الغيم ليس نوعًا واحدًا، وأن الفرق بين غيم مرتفع رقيق وغيم منخفض ثقيل يَقُولُ شيئًا عن الساعات القادمة.Het eerste wat ik leerde, is dat wolken niet één soort zijn, en dat het verschil tussen hoge dunne en lage zware bewolking iets zegt over de komende uren.

الغيم الرقيق العالي يَسْبِقُ الجبهة الدافئة بيوم تقريبًا، وهذه معلومة كانت عند البحارة قبل أن تُعْرَفَ أسبابها.Hoge dunne bewolking loopt ongeveer een dag voor op een warmtefront, en dat wisten zeelieden al voordat de oorzaken ervan bekend waren.

ثم تَعَلَّمْتُ أن أَنْظُرَ إلى اتجاه الريح عند سطح الأرض، وأن أُقَارِنَهُ باتجاه حركة الغيم العالي.Daarna leerde ik naar de windrichting aan de grond te kijken en die te vergelijken met de richting waarin de hoge wolken trekken.

إن اخْتَلَفَ الاتجاهان اختلافًا كبيرًا فالجو يَتَغَيَّرُ خلال ساعات، وهذه قاعدة قديمة تَنْجَحُ أكثر مما تَفْشَلُ.Als die twee richtingen sterk verschillen, verandert het weer binnen enkele uren — een oude vuistregel die vaker klopt dan niet.

ولا أَدَّعِي أنني أَتَنَبَّأُ، فالحواسيب أدق مني بكثير، وليس في ما أَفْعَلُهُ أي فائدة عملية.Ik beweer niet dat ik voorspel; computers zijn veel nauwkeuriger dan ik, en wat ik doe heeft geen enkel praktisch nut.

الفائدة في شيء آخر: أنني صِرْتُ أَرَى تغيرًا في مكان كنتُ أَحْسِبُهُ ثابتًا وخلفيةً لحياتي.Het nut zit ergens anders: ik ben verandering gaan zien op een plek die ik als vast en als achtergrond van mijn leven beschouwde.

وحين تَبْدَأُ بملاحظة التغير في السماء تَبْدَأُ بملاحظته في أشياء أخرى، وهذا أثر لم أَتَوَقَّعْهُ.En als je verandering in de lucht begint op te merken, ga je haar ook elders opmerken — een gevolg dat ik niet verwacht had.

وفي الدفتر الآن سبع سنوات من الصباحات، وأَسْتَطِيعُ أن أَفْتَحَ صفحة من مارس قبل خمس سنين وأَتَذَكَّرَ ذلك اليوم.In het schrift staan nu zeven jaar ochtenden, en ik kan een bladzijde uit maart van vijf jaar geleden opslaan en me die dag herinneren.

لم أَكْتُبْ فيه شيئًا عن نفسي، ومع ذلك فهو أقرب ما عندي إلى يوميات.Ik heb er niets over mezelf in geschreven, en toch is het het dichtste wat ik bij een dagboek heb.

وأَظُنُّ أن من يَكْتُبُ شيئًا كل يوم سبع سنوات يَكْتُبُ نفسه، مهما كان الموضوع.En ik denk dat wie zeven jaar lang elke dag iets opschrijft, zichzelf opschrijft, wat het onderwerp ook is.

٥ — Weetjesتاريخ التنبؤ واللغة

كلمة «طقس» في العربية أصلها يوناني، ومعناها الأول الترتيب والنظام، ومنها دَخَلَتْ في معنى حال الجو.Het Arabische woord "ṭaqs" komt uit het Grieks; het betekende eerst ordening en regeling, en kwam zo in de betekenis van de toestand van het weer terecht.

وأما «مناخ» فعربية صريحة، وأصلها مَبْرَك الإبل، أي المكان الذي تُنَاخُ فيه، ثم صارت تَعْنِي طبيعة المكان."Munākh" is zuiver Arabisch: het betekende oorspronkelijk de plek waar kamelen neerknielen, en ging daarna de aard van een plaats aanduiden.

ومن العربية خَرَجَتْ إلى الأوربية كلمات في هذا الباب، منها «سمت» التي صارت zenith، و«السمت الرأسي» في تحديد الاتجاهات.Uit het Arabisch kwamen op dit gebied woorden in de Europese talen, waaronder "samt", dat zenith werd, uit de aanduiding van richtingen.

أما التنبؤ العلمي فحديث جدًّا: أول محاولة جدية كانت في القرن التاسع عشر بعد أن رَبَطَ التلغراف المحطات ببعضها.Wetenschappelijke weersverwachting is heel jong: de eerste serieuze poging was in de negentiende eeuw, nadat de telegraaf stations met elkaar had verbonden.

قبل التلغراف كان من المستحيل أن تَعْرِفَ ما يَحْدُثُ غربك الآن، وكل ما عندك أن تَنْظُرَ إلى سمائك أنت.Vóór de telegraaf was het onmogelijk te weten wat er op dit moment ten westen van je gebeurde; je had alleen je eigen stuk lucht.

وأول نشرة رسمية في بريطانيا كانت سنة ١٨٦١ بعد غرق سفينة في عاصفة، وهذا يَتَكَرَّرُ في التاريخ: النظام يُوضَعُ بعد الكارثة.Het eerste officiële weerbericht in Groot-Brittannië was in 1861, na een scheepsramp in een storm — en dat herhaalt zich in de geschiedenis: het systeem komt na de ramp.

وفي بداية القرن العشرين اقْتَرَحَ عالم نرويجي أن يُحْسَبَ الجو بمعادلات الفيزياء، وكانت الفكرة صحيحة والحساب مستحيلًا بيده.Aan het begin van de twintigste eeuw stelde een Noorse geleerde voor het weer met natuurkundige vergelijkingen te berekenen; het idee klopte, maar met de hand was de berekening onmogelijk.

وقد حَاوَلَ إنجليزي أن يَفْعَلَهَا بالورقة والقلم فاسْتَغْرَقَ شهورًا لِتَنَبُّؤٍ بست ساعات، وكان خطؤه كبيرًا.Een Engelsman probeerde het met pen en papier en deed er maanden over voor een verwachting van zes uur — en zat er flink naast.

ثم جَاءَ الحاسوب في الخمسينيات، وصارت المعادلات نفسها تُحَلُّ في دقائق، ولم تَتَغَيَّرْ الفكرة الأصلية منذ ذلك الحين.Toen kwam in de jaren vijftig de computer, en werden diezelfde vergelijkingen in minuten opgelost; het oorspronkelijke idee is sindsdien niet veranderd.

والطريف أن أكثر الأمثال الشعبية عن الطقس ليست خرافة كلها: بعضها يَصِفُ فعلًا علامات تَسْبِقُ تغير الضغط.Aardig is dat volkswijsheden over het weer niet allemaal bijgeloof zijn: sommige beschrijven werkelijk tekenen die aan een drukverandering voorafgaan.

غير أن ما يَصِحُّ منها يَصِحُّ ليوم واحد فقط، وأما ما يَدَّعِي معرفة الشتاء كله من يوم في الخريف فلا أساس له.Alleen geldt wat ervan klopt maar voor één dag; wat beweert de hele winter uit één herfstdag te kennen, heeft geen enkele grond.

Woordenlijst — Gevorderd (90)

حَدِيث فَارِغloos gepraat
يُمَارِسُهُhij doet het
يَدُلُّ عَلَىhet wijst op
وَظِيفَةde functie
لَا يَكْشِفُhet verraadt niet
صَفّhet kamp
غَرِيبde onbekende
مِصْعَدde lift
مَوْقِفhet standpunt
عِبْءde last
مُتَغَيِّرwisselvallig
ثَابِتَةvaststaand
مُتَقَلِّبَةgrillig
بَاحِثُونَde onderzoekers
شُعُوبde volken
يَتَنَاسَبُ مَعَhet hangt samen met
تَقَلُّبde wisselvalligheid
طَبْعhet karakter
تُرَاث وَاسِعeen rijke traditie
شِدَّةde hevigheid
قَبِيلَةde stam
يَسْتَحِقُّ اسْمًاhet verdient een eigen naam
تُفَصِّلُzij maakt onderscheid
تَكْتَفِي بِzij volstaat met
لَا يَتَرَتَّبُ عَلَيْهِer zit niets aan vast
مُزَارِعde boer
أَحْصِدَdat ik oogst
فِي حَدِّ ذَاتِهِop zich
نَمَاذِجde modellen
مُتَّفِقَةhet eens
جَبْهَةhet front
شِبْه مُؤَكَّدvrijwel zeker
احْرِصْ أَنْzorg dat
تَتَقَدَّمُhet schuift naar voren
تُخَاطِبُhet richt zich tot
مَلَايِينmiljoenen
مَدّ عَالٍspringtij
سُدُودde dijken
تَحْتَمِلُهُwat zij kan dragen
إِذَاعَةde radio
وَسِيلَةhet middel
إِنْذَارhet waarschuwen
غَرِقَتْhet liep onder
مَسَاحَات وَاسِعَةgrote gebieden
سُطُوحde daken
قَائِد سَفِينَةde schipper
أَغْرَقَ عَمْدًاhij liet opzettelijk zinken
ثُغْرَةhet gat
لِيَسُدَّهَاom het te dichten
مَشْرُوعhet plan, het project
هَنْدَسَة مَائِيَّةde waterbouwkunde
خَرِيطَةde kaart
مَصَبّde zeearm, de monding
مِعْيَارde norm
يَصْمُدَdat het standhoudt
يُرَاجَعُhet wordt opnieuw bekeken
مُسْتَوَى الْبَحْرde zeespiegel
كَارِثَةde ramp
يَلْتَقِيَانِzij vallen samen
اسْتِعْدَادde voorbereiding
مُرَاقَبَةhet waarnemen
فُضُولde nieuwsgierigheid
رَقِيقdun
مُنْخَفِضlaag
يَسْبِقُhet loopt voor op
بَحَّارَةde zeelieden
سَطْح الْأَرْضhet grondoppervlak
قَاعِدَة قَدِيمَةeen oude vuistregel
لَا أَدَّعِيik beweer niet
أَتَنَبَّأُik voorspel
فَائِدَة عَمَلِيَّةpraktisch nut
خَلْفِيَّةde achtergrond
مُلَاحَظَةhet opmerken
يَوْمِيَّاتhet dagboek
تَرْتِيبde ordening
مَبْرَك الْإِبِلde plek waar kamelen neerknielen
صَرِيحَةzuiver, onvermengd
سَمْتhet zenit, de richting
تَلْغِرَافde telegraaf
مُسْتَحِيلonmogelijk
غَرَق سَفِينَةeen scheepsramp
نُرْوِيجِيّNoors
فِيزْيَاءde natuurkunde
اسْتَغْرَقَhet kostte hem
خَطَؤُهُ كَبِيرhij zat er flink naast
تُحَلُّzij worden opgelost
أَمْثَال شَعْبِيَّةde volkswijsheden
خُرَافَةhet bijgeloof
عَلَامَاتde tekenen
لَا أَسَاسَ لَهُhet heeft geen grond

Deze les op een ander niveau

Zelfde onderwerp, zelfde woorden, andere zwaarte. Je hoeft je niet opnieuw aan te melden en je abonnement verandert niet.

Deze lessen zijn en blijven gratis

Er zit software onder die elke maand geld kost. Vind je het waardevol?

Trakteer ons op een koffie

Alle lessen